Poradnik · 30 października 2026

Skala, podatek liniowy czy ryczałt – jak wybrać formę opodatkowania

Forma opodatkowania decyduje o tym, ile co miesiąc oddajesz z zarobionych pieniędzy. Nie ma jednej najlepszej – liczy się branża, wysokość kosztów i dochodu, a nawet sytuacja rodzinna.

Skala podatkowa

Podatek wynosi 12% dochodu (przychód minus koszty), a od nadwyżki ponad 120 000 zł – 32%. Kwota wolna od podatku to 30 000 zł.

  • Możesz rozliczyć się wspólnie z małżonkiem i skorzystać z ulgi na dzieci.
  • Dobra przy niższych dochodach i dla rodzin z dziećmi.

Podatek liniowy

Stała stawka 19% dochodu, niezależnie od jego wysokości.

  • Nie ma kwoty wolnej, wspólnego rozliczenia z małżonkiem ani ulgi na dzieci.
  • Opłaca się zwykle przy wysokich dochodach, gdy na skali wszedłbyś w próg 32%.

Ryczałt ewidencjonowany

Podatek liczysz od przychodu, bez odliczania kosztów. Stawka zależy od rodzaju działalności – inna jest np. dla handlu, inna dla usług budowlanych, a inna dla IT.

  • Opłaca się, gdy masz niskie koszty – np. w usługach, gdzie pracujesz głównie własną wiedzą.
  • Prostsza ewidencja, ale bez wspólnego rozliczenia z małżonkiem i bez ulgi na dzieci.

Nie zapominaj o składce zdrowotnej

W każdej formie składka zdrowotna jest liczona inaczej: na skali i liniowym zależy od dochodu, na ryczałcie – od progu rocznego przychodu. Przy porównaniu zawsze liczę podatek razem ze składką, bo dopiero suma pokazuje, co się opłaca.

Kiedy wybrać lub zmienić formę

  • Nowa firma – najlepiej we wniosku do CEIDG; najpóźniej do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym pojawił się pierwszy przychód.
  • Zmiana na kolejny rok – do 20 lutego (lub do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie w roku). Jeśli nic nie zgłosisz, zostajesz przy dotychczasowej formie.
  • Uwaga na byłego pracodawcę – jeśli w firmie świadczysz te same usługi dla swojego pracodawcy z tego lub poprzedniego roku, podatek liniowy i ryczałt mogą być niedostępne.

Policzmy, która forma opłaca się w Twojej firmie

Zadzwoń lub napisz – odpowiem w ciągu jednego dnia roboczego. Wycena jest bezpłatna.